معرفی هنر مندان تربت حیدریه

به گزارش مهر، نخستين شب کنسرت سال 89  شهرام ناظري در تهران در دو بخش برگزار شد در بخش نخست قطعاتي از موسيقي ايراني در راست پنجگاه و آواز اصفهان با استفاده از اشعار نيما يوشيج و مولانا بود و بخش دوم اين اجرا به منتخبي از اشعار شاهنامه فردوسي و داستان کاوه آهنگر و ضحاک اختصاص داشت.

در ابتداي اين کنسرت شهرام ناظري به تنهايي وارد صحنه شد و ضمن خوش آمد گويي به حاضرين در سالن ميلاد نمايشگاه بين المللي تهران گفت : خيلي خوشحالم که بارديگر عزيزان هموطن خودم را مي بينم و بسيار سپاسگزارم که در اين شرايط سخت و در ايام نزديک به نوروز در ترافيک تهران به کنسرت آمديد؛ لازم مي دانم توضيحاتي در خصوص اجراي شاهنامه فردوسي بدهم همانگونه که اطلاع داريد من از سالهاي بسيار دور به طور جسته و گريخته از قابليت اجراي شاهنامه فردوسي در موسيقي سنتي و مقامي ايران صحبت کرده بودم و از سه سال پيش کار بر روي شاهنامه را آغاز کردم و در فستيوال هاي مختلف جهاني به روي صحنه برده ام اما براي بار اول است که توسط من شاهنامه فردوسي در اين کنسرت و در تهران اجرا مي شود.

وي در بخش ديگري از صحبت هاي خود به جايگاه شاهنامه در ادبيات ايران اشاره کرد و گفت : شاهنامه فردوسي مربوط به ايران و تاريخ حماسي اين سرزمين است که به اعتقاد من دربرگيرنده تاريخ حماسي ايران و زمينه ساز شعر و شعور و فلسفه انساني، عرفاني و درس بشري است و جاي خوشحالي بسيار دارد که بخش هايي از اين فرهنگ غني ادبيات ايران را براي اولين بار به زبان موسيقي و در ايران اجرا مي کنم.

شواليه آواز ايران همچنين افزود : برنامه اي که براي اين کنسرت تدارک ديده شده است در دو بخش اجرا مي شود در بخش نخست قطعاتي از موسيقي ايراني که مجموعه از آثار قبلي من است اجرا مي کنم و دربخش دوم شاهنامه فردوسي به روي صحنه مي رود؛ دليل اين انتخاب هم اين است که در اجراي شاهنامه فردوسي از فضاي موسيقي مقامي استفاده کرده ام اين درحالي است که گوش موسيقايي اغلب مردم ايران به فضاي موسيقي دستگاهي ايراني يا همان سنتي آشنا است به همين دليل بود که کليت برنامه را به اجراي شاهنامه اختصاص ندادم و آثاري از گذشته را بار ديگر براي شما اجرا مي کنم.

وي در پايان صحبت هاي خود افزود : در اجراي شاهنامه از فضاهاي موسيقي مقامي ،آواهاي باستاني ، سنتي و تجربيات که ظرف سالهاي متعدد دنبال مي کردم استفاده کردم و واقعيت اين است که قسمت اول برنامه قطعات تلفيقي از اشعار مولانا جلال الدين بلخي است و بخش ديگر به اجراي قطعه از اشعار شاعران ايراني اختصاص دارد البته در بروشور برنامه قطعه حلاج برشعري از محمدرضا شفيعي کدکني عنوان شده است اما اين قطعه را قبلا در کاخ نياوران اجرا کردم به همين دليل قطعه «مي تراود مهتاب» بر شعري از نيما يوشيج را براي اجرا امشب انتخاب کرده ام.

پس از پايان صحبت هاي شهرام ناظري نخستين قطعه از تازه ترين اجراي کنسرت گروه موسيقي فردوسي به روي صحنه رفت در اين بخش از برنامه شواليه آواز ايران قطعه «مي تراود مهتاب» براساس شعري از نيما يوشيج را به صورت تکنوازي سه تار اجرا کرد.

اجراي قطعاتي چون «مرا گويي چه ساني من چه دانم»، «سوز و گداز» و  «قفل زندان» از ديگر قطعاتي بود که بر اشعار مولانا و در بيات اصفهان به روي صحنه رفت.

شهرام ناظري در پايان بخش نخست اين کنسرت و پس از اجراي قطعه «قفل زندان» گفت : شعر قفل زندان يکي از اشعار حماسي گونه مولانا است که اجراي آن نفس خواننده را بند مي آورد پايان اين شعر با يک بيت از غزل بلند حماسي مولانا تمام مي شود که اعضاي گروه براي اين بيت آهنگ ساخته اند و من به آنها کمک مي کنم و ادامه غزل را مي خوانم.

پس از صحبت هاي ناظري پايان غزل مولانا با اين بيت «از شمس تبريزي اگر باده رسد مستم کند/ من لاابالي وار خود استون کيوان بشکنم» اجرا شد.

با پايان بخش نخست اين اجرا زمان استراحت کوتاه براي گروه و حاضرين در سالن اعلام شد و پس از پايان آنتراکت بخش دوم از اين کنسرت که به اجراي قطعاتي از شاهنامه فردوسي اختصاص داشت آغاز شد.

شهرام ناظري در آغاز بخش دوم اين کنسرت گفت : دراين بخش شاهنامه خواني است که به تمرکز بيشتري احتياج دارد و چون قطعات شاهنامه توسط هيچ موسيقي دان برجسته به خصوص خوانندگان مطرح اجرا نشده است چون هيچ الگويي براي اجرا نبوده است ولي من با وجود همه مشکلات وارد اين حوزه شدم و اين جسارت را در خود يافتم که روي اشعار فردوسي کار کنم؛ اجراي قطعات شاهنامه به دليل وسعت موضوعي و عظمت اشعار به يک ارکستر بزرگ براي اجرا احتياج دارد و اميدوارم روزي از راه برسد که اشعار فردوسي با حضور چند خواننده و به صورت اپرت و يا اپرا و البته با درنظر گرفتن روح موسيقي ايراني اجرا شود در اين قسمت برافراشتن درفش کاوياني توسط کاوه آهنگر که به داستان ضحاک معروف است اجرا مي شود.

وي ادامه افزود : اجراي شاهنامه کار سختي است اما من از شما تماشاگران و علاقمندان به فرهنگ وهنر اين سرزمين انرژي مي گيرم و آن را اجرا مي کنم داستان اين بخش، از تولد فريدون که نقش محوري در داستان دارد آغاز مي شود تولد او مبارزه نور با ظلمت و تباهي که همان ضحاک است آغاز مي شود به اين معنا که ضحاک تولد فريدون را در خواب مي بيند و معبرهاي خواب به او هشدارمي دهند که فريدون از دنياي يزداني به دنيا مي آيد و براي نبرد با ضحاک خودش را آماده مي کند و پس از شنيدن اين ماجرا ضحاک دستور مي دهد فريدون را پيدا کنند و او را بکشند اما فريدون را به البرز کوه مي برند تا اينکه او 16سال اش مي شود و به جنگ ضحاک مي آيد.

پس از پايان صحبت هاي ناظري بخش دوم از اين کنسرت که به اجراي شاهنامه فردوسي به صورت تلفيقي از آواهاي باستاني هوره، موره و سياچمانه اختصاص داشت؛ ناظري بخش نخست از قسمت دوم را با قطعه اي با عنوان «سرآغاز» (به نام خداوند جان و خرد) آغاز کرد و در ادامه شرح پادشاهي ضحاک، تولد فريدون، مجنوني (تلفيقي با نقالي)، کاوه آهنگر (برافراشتن درفش کاوياني)، سحري روايت شد و در پايان هم زوال ضحاک اجرا شد.

پس از پايان شاهنامه فردوسي شهرام ناظري به درخواست تماشاگران حاضردر سالن قطعه «آتش در نيستان» را به عنوان قطعه بيز برنامه اجرا کرد.  

لازم به ذکر است شروين مهاجر نوازنده کمانچه، صابر نظرگاهي تار و ديوان، فريد الهامي آهنگساز و نوزانده تنبور ، سعيد نايب محمدي عود، مهراب اسرافيلي، فرنود الهامي و آرمان دکه اي نوازندگان تنبور ، فرهاد صفري نوازنده تنبک و سازهاي ابداعي (زروان و کارنگ)، يونس پاکنژاد کمانچه مقامي و محمد جابري دف و دهل از جمله نوازندگان گروه موسيقي فردوسي بودند که در اين اجرا ناظري را همراهي کردند.  

اين کنسرت امشب و فردا شب نيز در سالن ميلاد نمايشگاه بين المللي تهران تکرار مي شود.

درحاشيه

- سالن ميلاد نمايشگاه ميلاد پر از جمعيت بود و کنسرت در فضايي بسيار صميمي بين شهرام ناظري و حاضرين در سالن برگزار شد.

- بخش نخست بدون نوازندگان تنبور و با سازهاي سنتي برگزار شد و شهرام ناظري در حالي که روي نيمکت نشسته بود آواز مي خواند و در بخش دوم که مربوط به اجراي شاهنامه خواني مقامي بود وي ايستاده و با لباس رسمي قطعات را اجرا کرد.

- توضيحات شهرام ناظري قبل از اجراي هر قطعه اطلاعات کامل از آنچه بيننده در ادامه مي بيند و مي شنود را عرضه مي کرد که اين اطلاعات براي حاضرين در سالن بسيار مفيد بود.

- يکي از اتفاق هاي خوب در اجراي شاهنامه فردوسي انتخاب داستان ضحاک و نبرد با فريدون وکاوه آهنگر بود چراکه در اغلب اجراهاي شاهنامه داستان رستم و سهراب از شاهنامه به صورت موسيقي ارکسترال و يا نمايش عروسکي انتخاب و اجرا شده است اما پرداخت به داستان ضحاک حرکتي تازه بود.

- جايگاه ويژه در سالن براي خبرنگاران اختصاص داده شده بود.

- ناظري قبل از اجراي قطعه «آتش در نيستان» گفت که اين قطعه يادآور دوران جنگ است که همه شما دوست داريد و در ادامه شروين مهاجر که در طول قسمت دوم روي صحنه نبود به جمع نوازندگان پيوست و قطعه آتش در نيستان را اجرا کرد.

- حاضرين در سالن هنگام اجراي قطعه «آتش در نيستان» با صداي بلند با ناظري همراهي مي کردند.

- در طول اجرا دوربين موبايل و يا دوربين هاي دستي فيلمبرداري و تصويربرداري در دست تماشاگران روشن بود و کل اجرا را ضبط مي کردند .