نابغه موسيقي غلامحسين درويش خان که نخستين قرباني سانحه رانندگي در ايران است
| نابغه موسيقي که نخستين قرباني سانحه رانندگي در ايران است |
|
دوم آذرماه سالگرد پرواز مردي است که متوجه يکنواخت بودن موسيقي ايراني شد و به اين جهت آواز را که تا آن زمان بدون ضرب و طولاني بود، خلاصه کرد و در قالب ضربي در آورد. به گزارش ايسنا، غلامحسين درويش، در سال 1251 هجري خورشيدي در تهران زاده شد. پدرش حاجي بشير از اهالي طالقان و مادرش از ترکمانان بود. علت شهرت او به نام درويش خان، اين بود که پدرش هنگام صدا زدنش از لفظ «درويش» استفاده ميکرد و همين نام بعدها به عنوان نام خانوادگي غلامحسين برگزيده شد و او به درويش خان يا غلامحسين خان درويش معروف شد. پدر درويشخان که کمي با موسيقي آشنا بود و سهتار مينواخت او را در 10 سالگي به شعبه موسيقي مدرسه نظام، وابسته به دارالفنون سپرد که به سرپرستي موسيو لومر فرانسوي ايجاد شده بود. او در دارالفنون به فراگيري خط موسيقي و نواختن شيپور و طبل کوچک مشغول شد. غلامحسين به دربار شاهي رفت و آمد داشت و ساز نوازندگان را ميشنيد. سپس پيش آقا حسينقلي به تکميل فن خود پرداخت و بعد از سالها تمرين در نواختن تار و به ويژه سهتار مهارت يافت و بهترين شاگرد استاد خود شد. در اين دوران، آشنايي با برادر بزرگتر آقا ميرزا حسينقلي، ميرزا عبدالله که نوازنده تار و سهتار بود، به کار او غناي بيشتري بخشيد. با ظهور جنبش مشروطه در نخستين کنسرتهايي که در انجمن «اخوت» تشکيل شد، او سمت رياست و رهبري ارکستر را داشت. کنسرت براي جمعآوري کمک براي قحطي زدگان روسيه، کنسرت براي ايجاد مدرسه «فرهنگ»، کنسرت براي حريق زدگان آمل، کنسرت براي بازسازي خرابيهاي آتشسوزي بازار و نيز کنسرت براي غارت شدگان اروميه از جمله تلاشهاي او در اين دوران بود. درويش خان نوعي آهنگ ضربي به نام «پيش درآمد» ساخت که تا سالها بعد از او رواج بسيار داشت. او شاگردان بسيار زيادي داشت اما تنها چند تن از آنها به پيشرفت و شهرت رسيدند. او به شاگرداني که دورههاي مختلف درسش را با موفقيت ميگذراندند، نشاني به شکل «تبرزين» هديه ميداد که از جنس مس و نقره بود و براي شاگردان سطوح عالي از جنس طلا بود. از جمله شاگردان او که موفق به دريافت تبرزين طلا شدند ميتوان مرتضي نيداوود، ابوالحسن صبا، موسي معروفي و سعيد هرمزي را نام برد.سعدي حسني در کتاب تاريخ موسيقي درباره پيدايش موسيقي نوين ايران مينويسد: «نخستين تحول واقعي موسيقي را غلامحسين درويش (1251 - 1305 هجري شمسي) آغاز کرد.» درويش در زمان تحصيل در مدرسه موزيک نظام که تحت نظر لومر اداره ميشد، متوجه يکنواخت بودن موسيقي ايراني شد، به اين جهت آواز را که تا آن زمان بدون ضرب و طولاني بود، خلاصه کرد و به صورت ضربي در آورد و علاوه بر «درآمد» که پيش از آواز نواخته ميشد قطعهً ضربي ديگري به نام پيش درآمد به آن افزود. درشکه اين استاد کمنظير موسيقي ايران در شب دوم آذرماه 1305 هجري خورشيدي، هنگامي که از منزل يکي از دوستان به خانه ميرفت با خودرويي تصادف کرد و بر اثر ضربهاي که بر سر او وارد آمد، چنان به سختي آسيب ديد که پنج روز بعد در بيمارستان به علت ضايعه مغزي جان به جان آفرين تسليم ميکند. درويشخان را نخستين قرباني سوانح رانندگي در ايران ميدانند. وي در گورستان ظهيرالدوله ميان امامزاده قاسم و تجريش شميران به خاک سپرده شد. |
باغ ملی شهرستان تربت حیدریه